Αναγνωρίζοντας και επεξεργαζόμενοι τα αποτυπώματα της κακοποίησης
Η συναισθηματική και η σωματική κακοποίηση μπορεί να έχουν σημαντικές επιπτώσεις στην ψυχική υγεία και στις σχέσεις, ακόμη και όταν οι εμπειρίες ανήκουν στο παρελθόν. Φόβος, ανασφάλεια, ενοχές, χαμηλή αυτοεκτίμηση, δυσκολία εμπιστοσύνης ή έντονη επαγρύπνηση είναι ορισμένες από τις αντιδράσεις που μπορεί να εμφανιστούν, χωρίς να βιώνουν όλοι οι άνθρωποι τις ίδιες συνέπειες.
Η ψυχοθεραπεία μπορεί να προσφέρει ένα υποστηρικτικό και εμπιστευτικό πλαίσιο, όπου το άτομο έχει τη δυνατότητα να επεξεργαστεί όσα έχει βιώσει με τον δικό του ρυθμό, χωρίς πίεση να αποκαλύψει περισσότερα από όσα επιθυμεί ή αισθάνεται έτοιμο να μοιραστεί.
Πότε μπορεί να βοηθήσει η ψυχοθεραπεία;
Η θεραπευτική υποστήριξη μπορεί να είναι χρήσιμη όταν υπάρχουν:
•    έντονο άγχος, φόβος ή αυξημένη επαγρύπνηση,
•    δυσκολία εμπιστοσύνης στις σχέσεις,
•    χαμηλή αυτοεκτίμηση ή αισθήματα ενοχής και ντροπής,
•    εφιάλτες, ανεπιθύμητες αναμνήσεις ή άλλες μετατραυματικές αντιδράσεις,
•    δυσκολία διαχείρισης θυμού, θλίψης ή άλλων έντονων συναισθημάτων,
•    κοινωνική απομόνωση ή αποφυγή,
•    δυσκολίες στη δημιουργία ή διατήρηση ασφαλών διαπροσωπικών σχέσεων.
Η θεραπευτική προσέγγιση
Κάθε εμπειρία κακοποίησης και κάθε άνθρωπος είναι διαφορετικοί. Για τον λόγο αυτό, το θεραπευτικό πλάνο διαμορφώνεται εξατομικευμένα, με σεβασμό στον ρυθμό, τις ανάγκες, την αυτονομία και τα προσωπικά όρια του ατόμου.
Αρχικά δίνεται έμφαση στη δημιουργία ενός σταθερού και υποστηρικτικού θεραπευτικού πλαισίου και στην αίσθηση ασφάλειας. Η επεξεργασία τραυματικών εμπειριών, όταν αποτελεί μέρος της θεραπείας, γίνεται σταδιακά και με κατάλληλη προετοιμασία· δεν προϋποθέτει ότι το άτομο πρέπει να αφηγηθεί αμέσως ή λεπτομερώς όσα έχει βιώσει.
Παράλληλα, μπορεί να δοθεί έμφαση στην αναγνώριση των επιπτώσεων της κακοποίησης, στη διαχείριση δύσκολων συναισθημάτων, στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησης και των προσωπικών ορίων και στη σταδιακή ενδυνάμωση της αίσθησης προσωπικής ασφάλειας και επιλογής.
Όταν η κακοποίηση συνεχίζεται ή υπάρχει άμεσος κίνδυνος
Εάν η κακοποίηση συνεχίζεται ή υπάρχουν απειλές, φόβος, σοβαρός έλεγχος ή άμεσος κίνδυνος, προτεραιότητα έχει η ασφάλεια. Η ψυχοθεραπεία δεν υποκαθιστά την επείγουσα ιατρική φροντίδα, την προστασία ή τις εξειδικευμένες υπηρεσίες υποστήριξης. Αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος για τη σωματική ασφάλεια, χρειάζεται άμεση επικοινωνία με τις αρμόδιες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.
Τι μπορεί να προσφέρει η θεραπεία;
Ανάλογα με τις ανάγκες και τους θεραπευτικούς στόχους, η διαδικασία μπορεί να βοηθήσει το άτομο να:
•    κατανοήσει και να διαχειρίζεται καλύτερα αντιδράσεις άγχους και φόβου,
•    επεξεργαστεί τραυματικές εμπειρίες με τρόπο προσαρμοσμένο στις ανάγκες και την ετοιμότητά του,
•    ενισχύσει την αυτοεκτίμηση και τον αυτοσεβασμό,
•    αναγνωρίσει και να διαμορφώσει πιο λειτουργικά προσωπικά όρια,
•    ενισχύσει δεξιότητες συναισθηματικής ρύθμισης και αντιμετώπισης δυσκολιών,
•    διερευνήσει τρόπους για ασφαλέστερες και πιο υποστηρικτικές διαπροσωπικές σχέσεις,
•    ενισχύσει σταδιακά την αίσθηση προσωπικής ασφάλειας, αυτονομίας και επιλογής.
Συχνές Ερωτήσεις
Πώς μπορώ να καταλάβω αν μια εμπειρία εξακολουθεί να με επηρεάζει;
Εάν παρατηρείτε ότι φόβος, άγχος, ενοχές, ανεπιθύμητες αναμνήσεις, αποφυγές ή δυσκολίες εμπιστοσύνης επηρεάζουν την καθημερινότητα και τις σχέσεις σας, μπορεί να είναι χρήσιμη η αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης. Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει συγκεκριμένη διάγνωση για να ζητήσει κάποιος βοήθεια.
Χρειάζεται να μιλήσω αμέσως για όλα όσα έχω βιώσει;
Όχι. Η θεραπευτική διαδικασία προσαρμόζεται στον ρυθμό και στα όριά σας. Δεν χρειάζεται να μοιραστείτε περισσότερα από όσα επιθυμείτε ή αισθάνεστε έτοιμοι να επεξεργαστείτε. Η υποστήριξη μετά από κακοποίηση δεν προϋποθέτει πίεση για αποκάλυψη λεπτομερειών.
Μπορεί η ψυχοθεραπεία να βοηθήσει ακόμη κι αν η κακοποίηση συνέβη πριν από πολλά χρόνια;
Ναι. Οι επιπτώσεις μιας εμπειρίας κακοποίησης μπορεί να παραμένουν ή να γίνονται αισθητές και αρκετό χρόνο αργότερα. Η ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση και επεξεργασία αυτών των επιπτώσεων, χωρίς να υπάρχει ένας συγκεκριμένος χρόνος μέσα στον οποίο κάποιος «πρέπει» να έχει ανακάμψει.
Κάντε το πρώτο βήμα
Η εμπειρία κακοποίησης μπορεί να επηρεάζει διαφορετικά κάθε άνθρωπο. Η κατάλληλη υποστήριξη μπορεί να προσφέρει χώρο για επεξεργασία όσων έχετε βιώσει και για σταδιακή ενίσχυση της ασφάλειας, της αυτοεκτίμησης, των προσωπικών ορίων και της δυνατότητας επιλογής.