Μαθαίνουμε να συνδεόμαστε, να εκφραζόμαστε και να συνεργαζόμαστε μέσα από την ομάδα
Η ομάδα αποτελεί ένα μικρό κοινωνικό πλαίσιο μέσα στο οποίο το παιδί έχει την ευκαιρία να γνωρίσει καλύτερα τον εαυτό του, να αλληλεπιδράσει με συνομηλίκους και να δοκιμάσει νέους τρόπους επικοινωνίας και συνεργασίας. Μέσα σε ένα σταθερό πλαίσιο αποδοχής, σεβασμού και ασφάλειας, οι σχέσεις που δημιουργούνται στην ομάδα μπορούν να γίνουν μέρος της ίδιας της βιωματικής διαδικασίας.
Οι Βιωματικές Ομάδες Παιδιών αξιοποιούν το παιχνίδι, την τέχνη, την κίνηση, την αφήγηση και συνεργατικές δραστηριότητες ως μέσα έκφρασης και σύνδεσης. Στόχος δεν είναι η επίδοση ή το «σωστό αποτέλεσμα», αλλά η συμμετοχή, η εμπειρία και η σταδιακή καλλιέργεια κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων με τρόπο προσαρμοσμένο στην ηλικία και στις ανάγκες των παιδιών.
Τι καλλιεργούμε μέσα στην ομάδα;
Ανάλογα με την ηλικία, τη σύνθεση της ομάδας και τους στόχους κάθε κύκλου, οι δραστηριότητες μπορούν να εστιάζουν:
•    στην ομαλή ένταξη σε ένα πλαίσιο συνομηλίκων και στην αίσθηση του «ανήκειν»,
•    στη συνεργασία, στην αναμονή σειράς και στον σεβασμό κοινών κανόνων και ορίων,
•    στην αναγνώριση, έκφραση και καλύτερη κατανόηση των συναισθημάτων,
•    στην ενίσχυση της ενσυναίσθησης και στην κατανόηση της οπτικής του άλλου,
•    στην επικοινωνία, στην ενεργητική ακρόαση και στην έκφραση αναγκών και απόψεων,
•    στη διαχείριση διαφωνιών, ματαίωσης και μικρών συγκρούσεων που προκύπτουν φυσικά μέσα στην ομάδα,
•    στην αυτοπεποίθηση, στην πρωτοβουλία και στην αναγνώριση προσωπικών δυνατοτήτων,
•    στη σύνδεση με το σώμα, την κίνηση και τα προσωπικά όρια,
•    στη δημιουργικότητα και στην αξιοποίηση της τέχνης ως μέσου έκφρασης του εσωτερικού κόσμου.
Σε ποια παιδιά μπορεί να είναι χρήσιμη;
Η συμμετοχή σε μια βιωματική ομάδα δεν προϋποθέτει απαραίτητα την ύπαρξη μιας συγκεκριμένης δυσκολίας ή διάγνωσης. Μπορεί να είναι χρήσιμη για παιδιά που επιθυμούν να ενισχύσουν τις κοινωνικές και συναισθηματικές τους δεξιότητες, αλλά και για παιδιά που δυσκολεύονται:
•    να ενταχθούν σε μια ομάδα ή να δημιουργήσουν και να διατηρήσουν σχέσεις με συνομηλίκους,
•    να εκφράσουν αυτό που αισθάνονται ή χρειάζονται,
•    να συνεργαστούν, να μοιραστούν ή να περιμένουν τη σειρά τους,
•    να διαχειριστούν τη ματαίωση, μια διαφωνία ή μια σύγκρουση,
•    να αισθανθούν άνετα σε νέα κοινωνικά πλαίσια ή να πάρουν πρωτοβουλία,
•    να κατανοήσουν καλύτερα τα όρια, τις ανάγκες και τα συναισθήματα των άλλων.
Η καταλληλότητα της ομαδικής παρέμβασης εξετάζεται εξατομικευμένα. Η ομάδα δεν αντικαθιστά την ατομική ψυχοθεραπεία όταν αυτή είναι περισσότερο κατάλληλη για τις ανάγκες ενός παιδιού.
Πώς δουλεύουμε μέσα στην ομάδα;
Τα παιδιά δεν καλούνται απλώς να συζητήσουν για τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη ή τα συναισθήματα. Έχουν την ευκαιρία να τα βιώσουν μέσα στη σχέση με τα υπόλοιπα μέλη. Το παιχνίδι δημιουργεί χώρο για αυθορμητισμό και αλληλεπίδραση, ενώ η τέχνη και η αφήγηση μπορούν να δώσουν έναν διαφορετικό τρόπο έκφρασης όταν οι λέξεις δεν είναι αρκετές.
Ανάλογα με τον στόχο της συνάντησης μπορούν να χρησιμοποιούνται συνεργατικά παιχνίδια, παιχνίδια ρόλων, ζωγραφική και άλλες εικαστικές δραστηριότητες, ιστορίες, κίνηση και δραστηριότητες σώματος, ασκήσεις επικοινωνίας, ομαδικές κατασκευές και βιωματικές δραστηριότητες επίλυσης προβλημάτων.
Γιατί η ομάδα προσφέρει μια διαφορετική εμπειρία;
Η παρουσία συνομηλίκων δημιουργεί ευκαιρίες που δεν μπορούν να αναπαραχθούν με τον ίδιο τρόπο σε μια ατομική συνάντηση. Το παιδί μπορεί να δοκιμάσει πώς ζητά κάτι, πώς ακούει, πώς συνεργάζεται, πώς αντιδρά όταν διαφωνεί και πώς επανέρχεται στη σχέση μετά από μια δυσκολία. Έτσι, δεξιότητες όπως η ενσυναίσθηση, η αυτορρύθμιση και η κοινωνική επικοινωνία μπορούν να καλλιεργούνται μέσα σε πραγματικές αλληλεπιδράσεις.
Πώς σχηματίζονται οι ομάδες;
Οι ομάδες διαμορφώνονται με βάση την ηλικία και το αναπτυξιακό στάδιο των παιδιών, αλλά και τις ανάγκες, τους στόχους και τη δυναμική των μελών. Πριν από την ένταξη μπορεί να προηγείται επικοινωνία ή συνάντηση με τους γονείς και, όπου κρίνεται χρήσιμο, γνωριμία με το παιδί, ώστε να διερευνηθεί αν η συγκεκριμένη ομάδα αποτελεί κατάλληλο πλαίσιο για εκείνο.
Οι ηλικίες, η διάρκεια του κύκλου, η συχνότητα των συναντήσεων και οι διαθέσιμες θέσεις ανακοινώνονται ξεχωριστά για κάθε ομάδα. Με αυτόν τον τρόπο κάθε νέος κύκλος μπορεί να οργανώνεται σύμφωνα με τη σύνθεση και τους στόχους του.
Η συνεργασία με τους γονείς
Η συνεργασία με τους γονείς βοηθά στη σύνδεση της εμπειρίας της ομάδας με την καθημερινότητα του παιδιού. Ανάλογα με τη μορφή και τη διάρκεια του προγράμματος, μπορεί να πραγματοποιείται αρχική ενημέρωση και, όπου χρειάζεται, επικοινωνία ή συνάντηση σχετικά με την πορεία και τις ανάγκες του παιδιού, με σεβασμό στον προσωπικό χώρο που χρειάζεται για να συμμετέχει ελεύθερα στην ομάδα.
Συχνές ερωτήσεις
Χρειάζεται το παιδί μου να αντιμετωπίζει κάποια δυσκολία για να συμμετέχει;
Όχι απαραίτητα. Οι ομάδες μπορούν να λειτουργούν και ως πλαίσιο ανάπτυξης κοινωνικών και συναισθηματικών δεξιοτήτων. Πριν από τη συμμετοχή εξετάζεται αν η συγκεκριμένη ομάδα ταιριάζει στην ηλικία και στις ανάγκες του παιδιού.
Τι γίνεται αν το παιδί μου είναι ντροπαλό ή δυσκολεύεται να μπει σε ομάδα;
Η δυσκολία ένταξης σε μια ομάδα μπορεί να αποτελεί έναν από τους λόγους για τους οποίους ένα παιδί μπορεί να ωφεληθεί από ένα κατάλληλα δομημένο ομαδικό πλαίσιο. Η ένταξη γίνεται σταδιακά και χωρίς πίεση, λαμβάνοντας υπόψη τον ρυθμό του παιδιού.
Οι ομάδες είναι ίδιες για όλες τις ηλικίες;
Όχι. Οι δραστηριότητες, οι στόχοι και ο τρόπος δουλειάς προσαρμόζονται στο αναπτυξιακό στάδιο των παιδιών. Για τον λόγο αυτό οι ηλικιακές ομάδες και η σύνθεσή τους καθορίζονται ανά κύκλο.
Πώς ενημερώνονται οι γονείς;
Ο τρόπος ενημέρωσης καθορίζεται ανάλογα με τη μορφή του προγράμματος. Μπορεί να περιλαμβάνει αρχική συνάντηση και, όπου χρειάζεται, επικοινωνία ή συναντήσεις με τους γονείς, με σεβασμό στην εμπιστευτικότητα και στη δυναμική της ομάδας.
Κάντε το πρώτο βήμα
Εάν θέλετε το παιδί σας να συμμετέχει σε ένα δημιουργικό ομαδικό πλαίσιο όπου μπορεί να εκφραστεί, να συνδεθεί με συνομηλίκους και να καλλιεργήσει κοινωνικές και συναισθηματικές δεξιότητες μέσα από το παιχνίδι και την τέχνη, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας για ενημέρωση σχετικά με τους διαθέσιμους κύκλους και τις ηλικιακές ομάδες.