Διαχείριση Ψυχικού Τραύματος & Μετατραυματικού Στρες
Όταν μια τραυματική εμπειρία συνεχίζει να επηρεάζει το παρόν
Ένα έντονα στρεσογόνο ή τραυματικό γεγονός μπορεί να συνεχίσει να επηρεάζει την ψυχική κατάσταση ενός ανθρώπου ακόμη και μετά την ολοκλήρωσή του. Μετά από μια τραυματική εμπειρία είναι δυνατό να εμφανιστούν αντιδράσεις όπως έντονο άγχος, φόβος, υπερεγρήγορση, δυσκολίες στον ύπνο ή επαναλαμβανόμενες αναμνήσεις.
Οι αντιδράσεις αυτές δεν σημαίνουν απαραίτητα ότι υπάρχει Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (Post-Traumatic Stress Disorder - PTSD). Όταν όμως τα συμπτώματα επιμένουν, προκαλούν σημαντική δυσφορία ή επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα, μπορεί να χρειάζεται πιο εξειδικευμένη αξιολόγηση και υποστήριξη.
Εμπειρίες όπως ένα σοβαρό ατύχημα, η κακοποίηση, η έκθεση σε βία, μια φυσική καταστροφή ή άλλα γεγονότα που βιώνονται ως απειλητικά ή συντριπτικά μπορεί να συνδέονται με συμπτώματα μετατραυματικού στρες.
Ποια συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν;
Κάθε άνθρωπος αντιδρά διαφορετικά. Ενδεικτικά μπορεί να εμφανιστούν:
• επαναλαμβανόμενες και ανεπιθύμητες αναμνήσεις ή εφιάλτες,
• έντονο άγχος, υπερεγρήγορση ή αίσθημα διαρκούς κινδύνου,
• δυσκολίες στον ύπνο,
• ευερεθιστότητα ή έντονες συναισθηματικές αντιδράσεις,
• αποφυγή ανθρώπων, τόπων, συζητήσεων ή καταστάσεων που συνδέονται με την τραυματική εμπειρία,
• δυσκολία συγκέντρωσης, συναισθηματική αποστασιοποίηση ή αίσθημα αποσύνδεσης.
Πότε είναι χρήσιμο να αναζητήσω βοήθεια;
Η αναζήτηση υποστήριξης μπορεί να είναι χρήσιμη όταν οι αντιδράσεις μετά από μια τραυματική εμπειρία επιμένουν, προκαλούν έντονη δυσφορία ή επηρεάζουν την εργασία, το σχολείο, τις σχέσεις, τον ύπνο ή άλλους σημαντικούς τομείς της καθημερινότητας. Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει επίσημη διάγνωση PTSD για να ζητήσει κάποιος βοήθεια.
Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία;
Η ψυχοθεραπεία προσφέρει ένα πλαίσιο στο οποίο η τραυματική εμπειρία και οι επιπτώσεις της μπορούν να διερευνηθούν με τρόπο προσαρμοσμένο στις ανάγκες, την ετοιμότητα και τον ρυθμό κάθε ανθρώπου.
Ανάλογα με την περίπτωση, η θεραπευτική διαδικασία μπορεί να εστιάζει στην ενίσχυση της αίσθησης ασφάλειας και σταθερότητας, στην κατανόηση των αντιδράσεων που συνδέονται με το τραύμα, στη διαχείριση του άγχους και της υπερεγρήγορσης και, όταν είναι κατάλληλο, στην επεξεργασία της τραυματικής εμπειρίας.
Η θεραπεία δεν απαιτεί να αναβιώσει κάποιος απότομα ή χωρίς προετοιμασία όσα έχει βιώσει. Η πορεία διαμορφώνεται εξατομικευμένα και με σεβασμό στα προσωπικά όρια.
Στόχος της θεραπείας
Στόχος δεν είναι να διαγραφεί η τραυματική εμπειρία, αλλά να μειωθεί ο βαθμός στον οποίο επηρεάζει το παρόν και περιορίζει την καθημερινότητα. Η θεραπευτική διαδικασία μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή αποκατάσταση της αίσθησης ασφάλειας, στη διαχείριση των συμπτωμάτων και στην επανασύνδεση με σημαντικές δραστηριότητες, σχέσεις και πλευρές της ζωής.
Σε ποιους απευθύνεται;
Η υποστήριξη απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους και ενήλικες που έχουν βιώσει τραυματικές εμπειρίες και εξακολουθούν να επηρεάζονται από αυτές. Η μορφή της αξιολόγησης και της θεραπευτικής παρέμβασης προσαρμόζεται στην ηλικία, στο ιστορικό, στις ανάγκες και στο συγκεκριμένο αίτημα.
Συχνές Ερωτήσεις
Πώς μπορώ να ξέρω αν αυτό που βιώνω σχετίζεται με ένα ψυχικό τραύμα;
Οι αντιδράσεις μετά από μια τραυματική εμπειρία μπορεί να εκδηλώνονται με διαφορετικούς τρόπους, όπως έντονο άγχος, ανεπιθύμητες αναμνήσεις, αποφυγή, δυσκολίες στον ύπνο, υπερεγρήγορση ή αίσθημα αποσύνδεσης. Η παρουσία ενός ή περισσότερων συμπτωμάτων δεν αρκεί από μόνη της για διάγνωση· μια εξατομικευμένη αξιολόγηση μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη κατανόηση όσων βιώνετε.
Χρειάζεται να έχω διάγνωση PTSD για να ζητήσω βοήθεια;
Όχι. Δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει διάγνωση Διαταραχής Μετατραυματικού Στρες (PTSD) για να αναζητήσει κάποιος ψυχολογική υποστήριξη. Εάν μια τραυματική εμπειρία εξακολουθεί να προκαλεί έντονη δυσφορία ή να επηρεάζει την καθημερινότητα, τον ύπνο, τις σχέσεις ή την αίσθηση ασφάλειας, μπορεί να είναι χρήσιμη η αναζήτηση επαγγελματικής υποστήριξης.
Πόσο καιρό χρειάζεται η θεραπεία για το τραύμα ή το μετατραυματικό στρες;
Η διάρκεια της θεραπείας διαφέρει από άνθρωπο σε άνθρωπο και εξαρτάται από την εμπειρία, τα συμπτώματα, τις ανάγκες, τους διαθέσιμους πόρους στήριξης και τους θεραπευτικούς στόχους. Η πορεία επανεκτιμάται καθώς εξελίσσεται η θεραπευτική διαδικασία.
Θα χρειαστεί να ξαναζήσω το τραυματικό γεγονός μέσα στη θεραπεία;
Όχι με την έννοια μιας απότομης ή εξαναγκασμένης αναβίωσης. Η θεραπεία προχωρά σταδιακά και λαμβάνει υπόψη την ασφάλεια, την ετοιμότητα και τα προσωπικά όρια. Ο τρόπος επεξεργασίας της εμπειρίας εξαρτάται από την προσέγγιση και τις ανάγκες του κάθε ανθρώπου.
Κάντε το πρώτο βήμα
Εάν μια τραυματική εμπειρία εξακολουθεί να επηρεάζει την καθημερινότητά σας, μια πρώτη συνάντηση μπορεί να βοηθήσει στην κατανόηση των δυσκολιών που αντιμετωπίζετε και στη διερεύνηση της κατάλληλης μορφής υποστήριξης.